Beslissingsondersteunende systemen

Bij het inzetten van middelen dien je met veel verschillende factoren rekening te houden. Hieronder een aantal factoren die belangrijk zijn. Factoren die het optimale spuitmoment bepalen, zijn:

Het weer, want het weer bepaalt:

De werking van het middel: sommige middelen breken bijvoorbeeld af onder invloed van zonlicht, of hebben een hogere bladtemperatuur nodig voor een effectievere werking.
De ziekte- of plaagdruk: temperatuur en vochtigheid zijn van invloed op de ziektedruk.
Opname door het blad of het insect: bij groeizaam weer worden gewasbeschermingsmiddelen goed opgenomen door het blad, bij schraal weer kan een plant weinig vocht (en middel) opnemen. Sommige middelen zijn minder effectief bij schraal weer, andere middelen zijn juist effectiever.
De effectiviteit van het middel: bij spuiten op een nat blad (door dauw of regen) kan het middel afspoelen. Ook kan door zware regen tot dagen na toediening middel afspoelen. Hierdoor neemt de effectiviteit van het middel af en neemt het risico op emissie toe,

Gewasstand, gewasgroei en gewasstadium

Dit bepaalt onder andere de kwetsbaarheid van gewassen voor ziekten en plagen. En of de gewasbeschermingsmiddelen op de juiste plantdelen terechtkomen.

Ziekte- en plaagontwikkeling

De ziekte bepaalt of het nodig is om preventief te spuiten of niet. Bij insecten is het belangrijk een bestrijding uit te voeren op het moment dat het insect hiervoor gevoelig is. Houd ook de snelheid van de ontwikkeling van de ziekte of plaag in de gaten.

Bollenteler: ‘Door goed nadenken, in combinatie met BOS en een adviseur, kun je een goed onderbouwde beslissing maken om een bespuiting al dan niet achterwege te laten. Tip: begin klein; met een hoekje van de minst gevoelige soort.’

Het is vaak lastig om met alle bovenstaande factoren rekening te houden. Gelukkig zijn er beslissingsondersteunende systemen (BOS) die helpen bij het maken van een goede inschatting van het optimale spuitmoment. Deze systemen maken gebruik van kennis over actuele en verwachte weersomstandigheden, gewasstadia, infectiekansen en het soort bespuiting. Sommige systemen houden ook rekening met eerdere bespuitingen om te bepalen of het gewas nog goed beschermd is. Naast de algemene programma’s als Spuitadvies (voorheen GEWIS), CropX, QMS en Spray Assist zijn ook speciale systemen beschikbaar voor specifieke ziekten of gewassen. Er zijn verschillende hulpprogramma’s voor akkerbouwers, bijvoorbeeld voor de bestrijding van: aaltjes, trips, phytophthora, alternaria, uienvlieg, onkruidbestrijding en meer. In de vollegrondsgroenten biedt Agrovision adviesberichten aan voor ziektes in verschillende gewassen waaronder asperges, kool, sla, wortelen en uien. Bollentelers kunnen zich aanmelden voor adviesberichten voor het beste spuitmoment tegen vuurinfecties in lelies, tulpen of gladiolen.

Winst voor teler en omgeving

Gebruik van BOS-en levert vaak lagere kosten voor gewasbescherming, een beter beschermd gewas met minder groeiremming en minder emissie naar het milieu op. Daarnaast is het gebruik van BOS-en bij keurmerken in een aantal situaties verplicht, levert het punten op of wordt het gebruik aangeraden (onder andere voor PlanetProof en Duurzaam Akkerbouw Bedrijf).

Kosten en opbrengsten

Het gebruik van BOS-en kan, afhankelijk van de weersomstandigheden, tot forse besparingen op kosten voor gewasbescherming leiden. In de fruitteelt leidde gebruik van een BOS tot 25% besparing, terwijl er bij asperge en aardbei gesproken wordt over 20% minder kosten voor fungiciden. Gebruik van abonnementen voor ziektemanagementtools kost circa € 200 tot € 650 per jaar.

Meer informatie

Er zijn verschillende systemen zoals:

Samen werken aan schoon en voldoende water en een gezonde bodem

Beslissingsondersteunende systemen

Het weer, want het weer bepaalt:

Gewasstand, gewasgroei en gewasstadium

Ziekte- en plaagontwikkeling