Gepubliceerd op woensdag 19 augustus 2026
Oeverafkalving ontstaat wanneer een oever instort of afschuift. Hierdoor gaat vruchtbare landbouwgrond verloren. Met het afkalven van de oevers komen ook nutriënten in de sloot terecht, wat slecht is voor de waterkwaliteit. Een steil oevertalud en kale of vertrapte oevers zijn aanwijzingen voor afkalving.
Oorzaken van afkalving zijn golfslag, stroming, te intensief of te diep baggeren en in de oevers gravende of woelende dieren. Ook vertrapping door vee en te intensief beheer kan oevers laten afkalven. In veengebieden kunnen verzakkingen door veenafbraak ook leiden tot instabiele oevers. Soms is afkalving niet direct zichtbaar doordat de bodem onder de waterlijn wegspoelt naar de sloot.
Agrariërs hebben invloed op afkalving en erosie.
Effectieve maatregelen richten zich op het zo min mogelijk belasten van de oever en het stimuleren en behouden van stevig wortelende oevervegetatie. Dit kan door:
Uit eerdere analyses in veenweidegebieden blijkt dat de baten van stabiele oevers de kosten voor aanleg en beheer van groene oevers vaak compenseren. Door het voorkomen van oeverafkalving kan een agrariër tot wel €10.000 per jaar besparen aan verlies van landbouwgrond, oeverherstel en oeverbeheer.
Het met rust laten of alleen maaien van oevervegetatie onder de waterlijn heeft geen meerkosten. Voor het deel van de oever boven de waterlijn zal de opbrengst lager zijn. Veedrinkbakken of veedrinkplaatsen kosten tussen 2 en 4 duizend euro. Afrastering kost enkele honderden euro’s. Beide maatregelen kosten vooral tijd voor het (ver)plaatsen en onderhouden.