Oeverafkalving voorkomen

Oeverafkalving ontstaat wanneer een oever instort of afschuift. Hierdoor gaat vruchtbare landbouwgrond verloren. Met het afkalven van de oevers komen ook nutriënten in de sloot terecht, wat slecht is voor de waterkwaliteit. Een steil oevertalud en kale of vertrapte oevers zijn aanwijzingen voor afkalving.

Oorzaken van afkalving zijn golfslag, stroming, te intensief of te diep baggeren en in de oevers gravende of woelende dieren. Ook vertrapping door vee en te intensief beheer kan oevers laten afkalven. In veengebieden kunnen verzakkingen door veenafbraak ook leiden tot instabiele oevers. Soms is afkalving niet direct zichtbaar doordat de bodem onder de waterlijn wegspoelt naar de sloot.

Agrariërs hebben invloed op afkalving en erosie.

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen richten zich op het zo min mogelijk belasten van de oever en het stimuleren en behouden van stevig wortelende oevervegetatie. Dit kan door:

• Oevers (zowel boven als onder de waterlijn) permanent begroeid te houden.
• De droge oeverzone te belasten in overeenstemming met de draagkracht en de grond niet te bewerken.
• Op de oevers permanente vegetatie met een sterk wortelstelsel te stimuleren door aangepast (vaak minimaal) maaibeheer.
• Te zorgen dat de sloot op de waterlijn niet zwart komt te liggen en oevers een flauw talud hebben door ecologisch slootschonen, bijvoorbeeld met een ecoreiniger.
• Oevers te beschermen tegen sterke stroming en golfslag door een rand aan beschermende oevervegetatie te laten staan. Alleen in extreme situaties is een harde beschoeiing of golfbreker nodig.
• Bij het gebruik van eigen stuwen snelle veranderingen in het waterpeil in de sloot te voorkomen. Het geleidelijk verhogen van het peil zorgt dat de oevervegetatie kan meegroeien en bij het geleidelijk verlagen is de kans op een instabiele oever kleiner.
• Vee uit de oeverzone weg te houden door het plaatsen van drinkbakken op (idealiter) minimaal 2 meter van de sloot en door het afrasteren van de oever.