Boeren en tuinders krijgen te maken met een groeiend aantal doelen, regels en opgaven. Tegelijkertijd moet het bedrijf blijven draaien. Juist daarom groeit de behoefte aan adviseurs die verder kijken dan één thema en de samenhang weten te vinden tussen bodem, water, nutriënten en bedrijfsvoering.
Tijdens de Landelijke Bodemdag van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) en Aeres Hogeschool kwamen adviseurs uit heel Nederland bijeen om die integrale blik verder te versterken. Met workshops en presentaties over onder meer bodemleven, bemesting, koolstofvastlegging, bodemverdichting en bodem-KPI’s werden de nieuwste inzichten gedeeld en vertaald naar de dagelijkse adviespraktijk.
Van nieuwe inzichten naar goed advies
De vraagstukken op het boerenerf worden steeds meer met elkaar verweven. Een keuze voor bemesting raakt aan waterkwaliteit. Maatregelen voor koolstofvastlegging hebben invloed op bodemkwaliteit. En ontwikkelingen rond de Kaderrichtlijn Water vragen vaak om een bredere afweging binnen de totale bedrijfsvoering.
Dat vraagt om adviseurs die niet alleen beschikken over actuele kennis, maar die verschillende thema’s ook met elkaar kunnen verbinden. Juist daarom investeren DAW en Aeres Hogeschool gezamenlijk in kennisontwikkeling en kennisuitwisseling. Door adviseurs continu in aanraking te brengen met nieuwe inzichten uit onderzoek én praktijk, blijft de kwaliteit van advisering aansluiten bij de uitdagingen waar ondernemers vandaag de dag voor staan.
‘De komende jaren hebben we goede bodemadviseurs hard nodig. Ontwikkelingen in bijvoorbeeld Integrated Crop Management en weerbaar telen vragen steeds meer om advies waarin verschillende thema’s samenkomen. Juist die brede blik en expertise willen we met elkaar blijven ontwikkelen.’
Ook richting de toekomst wordt die brede kennis volgens Lisa Ligtermoet, programmaleider DAW Kennisprogramma, steeds belangrijker: ‘De komende jaren hebben we goede bodemadviseurs hard nodig. Ontwikkelingen in bijvoorbeeld Integrated Crop Management en weerbaar telen vragen steeds meer om advies waarin verschillende thema’s samenkomen. Juist die brede blik en expertise willen we met elkaar blijven ontwikkelen.’
Bodem onder de loep
Dat kennisnetwerk kwam tijdens de Bodemdag letterlijk en figuurlijk samen. De dag begon met een keynote van bodemecoloog Gerard Korthals, die deelnemers meenam in de wereld onder onze voeten. Met unieke beelden van het bodemleven liet hij zien hoeveel processen zich afspelen in een gezonde bodem en hoeveel er nog te ontdekken valt.
Korthals benadrukte daarbij dat het niet alleen gaat om wat er onder de grond te zien is, maar vooral om de functie van al dat bodemleven: ‘Bodembeestjes zijn prachtig om te zien, maar ze hebben vooral ook belangrijke functies in de bodem. Met deze beelden willen we die bijzondere wereld onder onze voeten zichtbaar maken en een breed publiek enthousiast maken voor het bodemleven.’
Vervolgens konden deelnemers kiezen uit verschillende workshops over actuele thema’s. Zo werd ingezoomd op integraal bemesten, koolstofvastlegging, bodemverdichting en het gebruik van bodem-KPI’s. Ook kwamen resultaten aan bod van langdurig onderzoek naar organische stof en bodemkwaliteit. De workshops werden verzorgd met bijdragen van Wageningen University & Research, Nutriënten Management Instituut, Louis Bolk Instituut, Boerenverstand en Aeres Hogeschool.
Leren van én met elkaar
Naast de inhoudelijke sessies bood de Bodemdag volop ruimte voor ontmoeting en uitwisseling. Adviseurs gingen met elkaar in gesprek over praktijkervaringen, dilemma’s en oplossingen die zij tegenkomen in hun dagelijkse werk. Juist die gesprekken maken een dag als deze waardevol. Want hoewel onderzoek veel nieuwe inzichten oplevert, krijgen die pas echt betekenis wanneer ze worden gekoppeld aan situaties op het erf.
Samen werken aan toekomstbestendig bodemadvies
Met de Bodemdag investeren het DAW en Aeres Hogeschool gezamenlijk in toekomstbestendig bodemadvies. Die kennisontwikkeling gaat het hele jaar door. Zo komen de regionale DAW-bodemteams meerdere keren per jaar samen om gegeven adviezen met elkaar te bespreken en kennis uit te wisselen over nieuwe thema’s en ontwikkelingen.
‘Met deze opleidingen bieden we op verschillende niveaus de mogelijkheid om bodemkennis te verdiepen en te vertalen naar de praktijk. Mooi is dat ook al verschillende DAW-bodemadviseurs een van deze opleidingen hebben gevolgd.’
Ook Aeres Hogeschool draagt bij aan die voortdurende ontwikkeling met drie opleidingen: Bodem als Basis, Bodemcoach en Bodemadviseur. Zoals Gera van Os, lector Duurzaam Bodembeheer bij Aeres Hogeschool, het verwoordt: ‘Met deze opleidingen bieden we op verschillende niveaus de mogelijkheid om bodemkennis te verdiepen en te vertalen naar de praktijk. Mooi is dat ook al verschillende DAW-bodemadviseurs een van deze opleidingen hebben gevolgd.’
Want hoe complexer de vraagstukken worden, hoe belangrijker het is dat ondernemers kunnen rekenen op deskundig, actueel en integraal advies. Advies dat niet uitgaat van één maatregel of één opgave, maar van het hele bedrijf.
