Eenvoudige maatregelen op het perceel kunnen bijdragen aan minder emissie van gewasbeschermingsmiddelen. Dat laten de resultaten zien van het een proef binnen een project Perceelemissie Gewasbescherming Akkerbouw Fryslân. Akkerbouwers in de noordelijke Friese kleischil testen in de praktijk maatregelen zoals een dubbele greppel en een bufferstrook met greppel. Door metingen op het perceel én kennisuitwisseling in studiegroepen krijgen zij inzicht in wat werkt om emissies te beperken, zonder in te leveren op een robuuste en rendabele teelt.
Verschillende methoden
Monitoringsgevens van Wetterskip Fryslân toonden namelijk aan dat er in het gebied van de noordelijke kleischil normoverschrijdingen aanwezig waren. Om daar wat aan te doen, konden akkerbouwers in dit gebied actief aan de slag om hun emissies te verminderen. Zo zijn er afgelopen jaar eenvoudige maatregelen genomen op zes verschillende percelen, zoals het aanleggen van een dubbele greppel óf een bufferstrook met greppel. Per perceel is er een meetopstelling geplaatst die gedurende het seizoen directe metingen uitvoert om te meten hoeveel water er afspoelt. Er zijn er watermonsters genomen en geanalyseerd.
Resultaten
Op de zes proefpercelen zijn gedurende het seizoen metingen uitgevoerd om te bepalen hoeveel water afspoelde en welke gewasbeschermingsmiddelen daarin voorkwamen. Uit deze metingen blijkt dat op de proefpercelen geen overschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen boven de norm zijn gevonden. Dat wijst erop dat de genomen maatregelen bijdragen aan het beperken van perceelemissie.
Deze uitkomsten worden ondersteund door de monitoringsgegevens van Wetterskip Fryslân. Het meetpunt bij Pingjum, dat het afstromende water uit het gebied monitort, liet in 2025 eveneens geen normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen zien. Daarmee sluiten de gebiedsmetingen aan bij de resultaten die op de proefpercelen zijn gevonden.
Kantekening daarbij is wel dat 2025 een jaar was met weinig neerslagpieken, waardoor er ook weinig afspoeling heeft plaatsgevonden. In het groeiseizoen is het gebied waar gemeten is bespaard gebleven van grote spoelbuien. Na de oogst heeft de meetopstelling door nattere weersomstandigheden wel op enkele percelen afspoeling gemeten.
Tot slot kan er geconcludeerd worden dat de bewustwording bij de betrokken telers in het gebied door deze manier van meten is vergroot.
Meer informatie en meedoen?
Ook dit jaar zijn akkerbouwers weer aan de slag met maatregelen om emissies te verminderen in de noordelijke Friese kleischil. Ben je geïnteresseerd geraakt en wil je ook werken aan minder emissie en meer effectiviteit in de gewasbescherming? Neem dan contact op en ontdek hoe het beter, slimmer en duurzamer kan op jouw bedrijf. Aan deelname zijn geen kosten verbonden.
