bijeenkomst op het veld

Minder doen, meer bereiken: wat slimme keuzes met aardappelen en groenbemesters opleveren

Passend bemesten en je (zetmeel)aardappelen op tijd afrijpen maken het verschil voor je bodem en opbrengst.  Op Nieuw Altinge zien ze dat aardappelen bij een goede afrijping vrijwel alle stikstof opnemen. Dat maakt het makkelijker om op tijd een vanggewas te zaaien. Dat stelt Albert Jan van gemengd bedrijf Nieuw Altinge in het Drentse Anderen na analyse van onderzoeksjaar 2025. 

Dit blijkt uit het onderzoek ‘Bodemkracht in balans’ bij DAW demobedrijf Nieuw Altinge dat momenteel in het derde teeltseizoen zit. Kortweg onderzoekt Albert Jan samen met experts het effect van teeltsystemen op de benutting van nutriënten en vocht. (Lees er hier meer over). Harde conclusies zijn er nog niet te trekken – ‘daarvoor is het allemaal nog te onzeker’ – maar Albert Jan ziet wel zichtlijnen opduiken.

Data over de proef op een rij

Meer stikstof levert niet automatisch meer aardappelen op

Een daarvan is het belang van passende bemesting bij zetmeelaardappelen. Uit de resultaten van 2024 en 2025 blijkt dat aardappelen bij een goede afrijping vrijwel alle stikstof opnemen. Wie zwaarder bemest, ziet het gewas juist langer doorgroeien, met een latere oogst als gevolg.

Albert Jan: ‘Dat betekent in de praktijk vaker spuiten, dus hogere kosten en pas laat een vanggewas kunnen inzaaien, zonder dat de aardappelopbrengst persé hoger is.’ Door te kiezen voor een passend bemestingsniveau en ruimte voor afrijping (bijvoorbeeld met vroege rassen), ben je op tijd om een vanggewas goed in te zaaien en te laten ontwikkelen. Op Nieuw Altinge bemonsteren ze ieder perceel en vergelijken ze die met bestaande bemestingsnormen om de hoeveelheid bemesting te bepalen. Hierbij houden ze ook rekening met de voorvrucht, die stikstof nalevert.

‘Met minder doen, meer krijgen’

Een goede groenbemester betaalt zich volgend voorjaar terug

Een geslaagd vanggewas (of groenbemester) zorgt – zeker op zandgrond denkt Albert Jan – voor het vasthouden van eventueel achtergebleven stikstof, opbouw van organische stof, diepere beworteling en betere bodemstructuur. Op zandgrond betaalt zich dat direct uit in het voorjaar door betere beschikbaarheid van vocht en nutriënten. ‘Dit is winst voor het volgende seizoen en voor de waterkwaliteit in het algemeen’, zegt Albert Jan.

Een weelderige grote groenbemester is niet automatisch een goede groenbemester. Volgens Albert Jan zit de winst vooral onder de grond. ‘Bij weinig beschikbare stikstof – stikstofhonger – steekt het gewas meer energie in wortels dan in blad. Juist die diepere beworteling draagt bij aan bodemstructuur en het vasthouden van nutriënten en een minder groot gewas bovengronds.’

 

Groenbemester bladrammenas met wortels in grond

Vanggewas houdt stikstof vast, groenbemester pakt aaltjes aan

Wanneer noem je het een vanggewas en wanneer een groenbemester? Op Nieuw Altinge gebruiken ze het zo:

  • Vanggewas: primair stikstof afvangen
  • Groenbemester: primair aaltjes bestrijden, met als bijvangst organische stof opbouwen en bodemstructuur verbeteren.

Op het gemengd bedrijf in Anderen van DAW demobedrijf Nieuw Altinge zetten ze bladrammenas in na de mais als groenbemester om aaltjes te verspreiden. De mais gaat er 1 oktober af en dan heeft het bladrammenas de tijd om gezaaid te worden en goed op te komen.

Na de aardappelen zetten ze rogge als vanggewas in. Als de aardappelen laat worden geoogst, slaat de bladrammenas niet goed meer aan. Rogge lukt dan nog wel en die vangt het stikstof ‘af’.  Een vanggewas wil je groen hebben tot het moment van de grondbewerking voor de volgende hoofdteelt. Zo kan stikstof vrijkomen op voor de hoofdteelt. Omdat bladrammenas, maar ook tagetes snel doodvriezen laten die al vaak vroeg in de winter stikstof vrij. Stikstof die niet meer beschikbaar is voor de hoofdteelt, maar juist utspoeling.

 

Online cursus groenbemester (of vanggewas)

Wil jij meer over soorten groenbemesters, effecten van groenbemesters op je bodem, groenbemester om ziekten en plagen mee tegen te gaan of iets leren over het onderwerken van groenbemesters? Volg onze e-learning groenbemester en ga op je eigen bedrijf ook aan de slag met een geslaagde groenbemester.

Naar de gratis cursus groenbemesters

Gerelateerde demobedrijven

Gerelateerde advies & subsidies