DAW Demobedrijf

Maatschap Hof – Ruitenberg

Grip op ruwvoerwinning

NaamTjerk Hof en Greet Ruitenberg
BedrijfsnaamMaatschap Hof - Ruitenberg
WoonplaatsOldeberkoop (Friesland)
Werkt aanBodem verbeteren, waterkwaliteit verbeteren, gewasopbrengst verbeteren, ruwvoer verbeteren
Dieren170 melkkoeien
ThemaBodembeheer
WaterschapWetterskip Fryslân
GrondsoortZand
Sector(Melk)veehouderij

Maatschap Hof-Ruitenberg bestaat uit Tjerk Hof, zijn vrouw Greet en hun zoon Jan Bart. Ze hebben een melkveehouderij in het Friese Oldeberkoop met 150 melkkoeien op ruim 100 hectare. Optimaliseren van de bedrijfsvoering betekent voor hen dat ze zoveel mogelijk melk willen produceren uit eigen ruwvoer met lage verliezen van mineralen en een gezonde veestapel. Er is hierbij een grote rol weggelegd voor kruidenrijk grasland. 

Als een van de pijlers van hun bedrijfsvoering past het stel wisselbouw toe, met een belangrijke rol voor kruidenrijk grasland. Bij de keuze voor het juiste grasmengsel zijn ze niet over een nacht ijs gegaan, schetst Ruitenberg. ‘Het mengsel waarvoor we gekozen hebben, is echt maatwerk, passend bij onze grond en afgestemd op wat wij ermee willen.’ De kruidenrijke percelen worden door Tjerk Hof bemest zonder N uit kunstmest, zodat kruiden en vlinderbloemigen langer in de zode blijven. ‘Dat is wennen, want in het begin komen de percelen wat trager op gang, maar later in het groeiseizoen wordt de achterstand ruimschoots goedgemaakt.’ Daarnaast ziet Tjerk dat het kruidenrijke grasland een hoge opbrengst en voedzaam voer met een hoge eiwitkwaliteit levert. ‘Het is smakelijk; de koeien eten het beter en meer, wat besparing op krachtvoer oplevert.’

 

 

Veriscan

2026: inzicht in effecten kruidenrijk grasland

In 2026 zet Tjerk Hof als DAW‑demobedrijf een volgende stap met de volgende pilot. In het voorjaar merkt hij dat percelen met kruidenrijk grasland vaak eerder te berijden zijn en na een flinke bui beter begaanbaar blijven. Dit teeltseizoen wil hij weten waar dat verschil vandaan komt. Daarom laat hij een Veris‑bodemscan uitvoeren. Met de scan worden storende lagen, bodemstructuur, organische stof en pH inzichtelijk gemaakt. Storende lagen kunnen leiden tot meer afspoeling van meststoffen naar de sloot, zeker bij hevige buien.

 

Handelingsperspectief begint met inzicht

De scan wordt uitgevoerd op een perceel waar zowel gras als een kruidenrijk mengsel is ingezaaid. Op dit perceel stonden eerder mais en aardappelen. De opbrengst op beide delen van het perceel wordt gemeten en later wordt een tweede scan uitgevoerd. Tjerk wil weten wat de invloed is van kruidenrijk en niet‑kruidenrijk grasland op doorworteling, doorlaatbaarheid en plekken die in de praktijk ‘altijd nat’ zijn of juist snel droog staan. Het doel is een gezondere bodem die water en nutriënten vasthoudt voor het gewas en bijdraagt aan zowel milieu als bedrijfsrendement.

‘Een tool voor jaren om jaren met elkaar te vergelijken’

De digitale graslandgebruikskalender is voor Tjerk en Greet hét middel om meer grip te krijgen op de ruwvoerwinning. In de kalender brengen zij informatie rondom de ruwvoerwinning samen, zoals bodem-, kuil- en mestmonsters en opbrengstgegevens van percelen. Door te registreren en te meten zien zij het effect van hun handelen, op het gewas én op het milieu. De graslandgebruikskalender is een tool voor jaren, om jaren met elkaar te vergelijken.
Kruidenrijk grasland

Hof is leverancier van schoon water

Naast grip op ruwvoer zijn Hof en Ruitenberg in samenwerking met LTO Noord en het DAW gestart met het meten van waterkwaliteit in hun eigen sloot. Dat begon vooral omdat Hof en Ruitenberg wilden weten hoe het gesteld is met de waterkwaliteit in hun eigen sloten. Greet Ruitenberg: ‘Het afschaffen van de derogatie is een direct gevolg van de waterkwaliteit die niet op orde is. Maar waar hebben we het dan precies over? En wat is onze rol daarin?’  Uit de metingen van afgelopen jaren blijkt dat het stikstof- en fosforgehalte in het slootwater rondom het bedrijf laag is, zelfs lager dan in de Tjonger waar deze watergangen op uitkomen. De resultaten laten zien dat het bedrijf het water niet vervuilt, maar leverancier is van schoon water richting de Tjonger. Langer meten blijft belangrijk om de invloed van omstandigheden en handelen goed te blijven duiden.

 

Leverancier van schoon water

Gerelateerde advies & subsidies

Gerelateerde demobedrijven