Veriscan

Melkveehouder Tjerk laat bodem scannen: ‘Wat is de invloed van kruidenrijk grasland op de draagkracht?’

Melkveehouder Tjerk Hof merkt het in het voorjaar meteen: percelen met kruidenrijk grasland zijn vaak eerder te berijden en blijven na een flinke bui beter begaanbaar. Meer draagkracht, minder insporing. Dit teeltseizoen wil hij weten waar dat verschil vandaan komt. Daarom laat hij een Veris-bodemscan uitvoeren.

De afgelopen twee jaar zijn metingen verricht in twee watergangen op het bedrijf van Hof. De uitkomst: het stikstof- en fosforgehalte in het slootwater is laag, zelfs lager dan in de Tjonger (KRW-water) waar deze watergangen op uitkomen. Dat is mooi, maar het betekent ook: nóg langer meten gaat waarschijnlijk weinig nieuws opleveren. Als DAW-demobedrijf zoekt Hof daarom naar een volgende stap: storende lagen. Die kunnen in een perceel leiden tot meer afspoeling van meststoffen naar de sloot. Zeker bij heftige buien die vaker voorkomen. Tjerk wil weten wat de invloed is van kruidenrijk en niet-kruidenrijke percelen. 

Meer over dit DAW demobedrijf

Water en nutriënten in de bodem houden door kruidenrijk?

Bij een extreme bui kan er in korte tijd zoveel water vallen dat een perceel het niet meer aankan. Dan ontstaat plasvorming of zelfs afspoeling richting de sloot. En met dat water komen ook stikstof en fosfor mee. Hof: ‘Terwijl ik die nutriënten juist voor mijn gewas beschikbaar wil houden.’  De Friese melkveehouder denkt dat kruidenrijk grasland bijdraagt aan meer opslagcapaciteit voor water in de bodem omdat het gewas dieper en breder wortelt en storende lagen in de bodem verkleint. 

De kruidenrijke percelen bemest Tjerk Hof zonder N uit kunstmest, zodat kruiden en vlinderbloemigen langer in de zode blijven. ‘Wennen in het begin want de percelen komen wat trager op gang. Maar ik zie dat het helpt om het kruidenmengsel goed te houden en later in het groeiseizoen wordt de achterstand ruimschoots goed gemaakt.’ 

Wat brengt de Veriscan in beeld?

Met een bodemscan kun je storende lagen in de bodem inzichtelijk maken.  Dat zijn vaak precies de plekken waar je in natte jaren sporen ziet, of waar het gewas in droge jaren niet goed groeit. De scan helpt Tjerk om die verschillen op kaart te krijgen, in plaats van op gevoel alleen. 

 De scan wordt uitgevoerd op een perceel waar zowel gras als een kruidenrijk mengsel wordt ingezaaid. Op het perceel stonden eerder mais en aardappelen. Dit jaar wordt de opbrengst op beide delen van het perceel gemeten. Later wordt door middel van een tweede scan de bodemgesteldheid opnieuw gemeten. Tjerk wil weten: hebben kruidenrijke percelen minder last van storende lagen? Is de doorworteling (en daarmee de doorlaatbaarheid) anders? En zie je dat terug op de plekken die in de praktijk ‘altijd nat’ zijn of juist snel droog staan?  

 De Friese melkveehouder verwacht dat de scan inzicht geeft in de bodemstructuur en is benieuwd of er ook verschillen tussen kruidenrijk en puur gras te zien zijn.

Veriscan op perceel

Wat heb je aan de scan?

Een Veris-bodemscan kost grofweg € 150 tot € 200 per hectare. Maar wat levert het Tjerk op? ‘Met de scan zie ik waar verdichting of een storende laag zit en waar de bodem juist open en doorlatend is.’ Naast de geleidbaarheid van de bodem brengt de Verisscanner ook de verschillen in kaart binnen het perceel van organische stof en pH. Door het nemen van drie referentiemonsters aanvullend aan de bodemscan, wordt de verzamelde data geijkt en verwerkt tot perceelskaarten. 

Aan de hand van de verkregen perceelskaarten kan hij indien nodig passende maatregelen nemen: bijvoorbeeld aanpassing van berijding, bodem verbeteren met organische stof, plaatsspecifieke bekalking of bodembewerking op plekken waar het echt nodig is. Hof: ‘Het doel is een gezondere bodem dat nutriënten en vocht vasthoudt voor het gewas. Ik ben daarnaast heel benieuwd of we de effecten van kruidenrijk terugzien op een latere scan.’